السيد محمد حسين الطهراني
73
رساله بديعه در تفسير آيه الرجال قوامون على النساء ... (فارسى)
و شدّت صولت و نيرو و طاقت بر سختيها و مشكلات و مانند آن ؛ و زندگى و حيات زنان ، حيات احساس و عاطفه و بر پايه رقّت و لطافت است ، و منظور از ( بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ ) همان پرداخت مَهريّه و نفقه به زنان مىباشد . و عموم و همگانى بودن اين علّت ، اشعار بر اين دارد كه : حكم مبنى بر اين آيه ( الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ ) منحصر به همسران نيست كه حكم قيموميّت مرد فقط اختصاص به همسر او داشته باشد ، بلكه اين حكم براى طايفه مردان نسبت به طايفه زنان در همه جهاتى كه زندگى اين دو گروه بههم مربوط مىشود وضع شده است . پس جهات عامّه اجتماعى كه به برترى مردان مربوط مىشود مانند دو جهت حكومت و قضاوت كه حيات جامعه موقوف و مرتبط به آنها است ، بهواسطه قوّه تعقّلى كه طبعاً در مردان زيادتر از زنان است اداره مىشود ؛ و همچنين دفاع جنگى كه به قوّه قهريّه و سرسختى و نيروى عقل مربوط است . هر يك از اينها از جمله جهات قيّوميّت مردان بر زنان است . و بنابراين گفته خداوند متعال : ( الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ ) داراى اطلاق و عموميّت تامّ است . و امّا بعد آن : ( فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ ) الى آخر ظاهراً مربوط به روابط بين مرد و همسرش مىباشد چنان كه دلايلش خواهد آمد ، و اين فرعى از فروعات و جزئى از جزئيّات اين حكم مطلق است و از آن استخراج مىشود بدون آنكه اطلاق و عموميّت آن را نقض و محدود مىكند . قول خداوند متعال : ( فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ بِما حَفِظَ اللَّهُ ) منظور از « صلاح » معناى لغوى آن است كه از آن به لياقت نفس تعبير مىشود ، و « قنوت » دوام طاعت و خضوع مىباشد . و مقابله اين عبارت با دنباله آيه : ( وَ اللَّاتِي تَخافُونَ نُشُوزَهُنَّ ) چنين مىرساند كه مراد از صالحات همسران و زنان صالحهاند و اين حكم مربوط به زنان شوهردار